

RÖPORTRAŞ
Eser Sözkeser, Charlie Chaplin'e Sonunda Mikrofon Uzattı:
“Yıllarca neden konuşmadınız? Birine mi küstünüz?”
Yazan: Koray SIPÇIKOĞLU
UYARI: Bu röportaj tamamen hayal ürünüdür. Charlie Chaplin böyle bir röportaj vermemiştir. Vermiş olsaydı muhtemelen sessiz kalmayı tercih ederdi.
Eser Sözkeser:
Bu ay Röportraş'ın konuğu sinema tarihinin en büyük komedyenlerinden Charlie Chaplin. Kendisi oyuncu, yönetmen, senarist, besteci ve yapımcı. Yani sette kimseye güvenmemiş. Chaplin'le buluşmadan önce filmlerini izledim. Adam yıllarca konuşmuyor. İnsan ister istemez merak ediyor. Bir sıkıntı mı var? Kırgınlık mı?Aile içinde bir şey mi oldu? Kendisini üzmeden sormaya çalıştım.
ESER SÖZKESER: Sayın Chaplin, hoş geldiniz.
CHARLIE CHAPLIN: Teşekkür ederim.
ESER: Aaa!
CHAPLIN: Ne oldu?
ESER: Konuşuyorsunuz.
CHAPLIN: Elbette konuşuyorum.
ESER: Ben bütün hazırlığı sessiz röportaja göre yapmıştım.
CHAPLIN: Ben sessiz değilim. Filmler sessizdi.
ESER: Aranızda ne geçti?
CHAPLIN: Kiminle?
ESER: Filmlerle.
CHAPLIN: Hiçbir şey geçmedi.
ESER: Bakın anlatmak istemiyorsanız özel hayatınıza girmeyelim.
CHAPLIN: Özel hayatımla ilgisi yok!
ESER: Tamamdır. Hassas konu.
“MİKROFON ALACAK PARA MI YOKTU?”
ESER: Uzun yıllar sessiz sinema yaptınız.
CHAPLIN: Evet.
ESER: Neden?
CHAPLIN: Çünkü sinemanın ilk dönemlerinde görüntüyle sesi eşzamanlı kaydetmek bugünkü kadar kolay değildi.
ESER: Mikrofon yok muydu?
CHAPLIN: Teknoloji henüz yeterince gelişmemişti.
ESER: Ben baktım. Şimdi internette mikrofonlar gayet uygun.
CHAPLIN: Ben 1910'lardan söz ediyorum.
ESER: İkinci el baktınız mı?
CHAPLIN: Nereden?
ESER: İnternetten.
CHAPLIN: İnternet yoktu.
ESER: Jules Verne de aynısını söyledi.
CHAPLIN: Çünkü yoktu!
ESER: Eski sanatçılarda genel bir internet problemi var.
O YÜRÜYÜŞ NORMAL Mİ?
ESER: Biraz Şarlo karakterinden konuşalım.
CHAPLIN: Tabii.
ESER: Yürüyüşünüz dikkatimi çekti.
CHAPLIN: Şarlo'nun karakteristik yürüyüşüdür.
ESER: Ortopediye gittiniz mi?
CHAPLIN: Hayır.
ESER: Bence bir görünün.
CHAPLIN: Bu bir oyunculuk tercihi.
ESER: Ayaklar dışarı doğru.
CHAPLIN: Biliyorum.
ESER: Baston da kullanıyorsunuz.
CHAPLIN: O da karakterin bir parçası.
ESER: Demek ağrı ilerlemiş.
CHAPLIN: Ağrım yok!
ESER: İnsan sağlığı ihmale gelmez üstat.
CHAPLIN: Sağlıklıyım.
ESER: Ben yine de bir MR çektirirdim.
MELON ŞAPKA DOSYASI
ESER: Şapkanız.
CHAPLIN: Evet?
ESER: Küçük değil mi?
CHAPLIN: Bilerek öyle seçtim.
ESER: Neden?
CHAPLIN: Kostümde zıtlık yaratmak için. Pantolon bol, ceket dar, ayakkabılar büyük, şapka küçük...
ESER: Bedeninizi bilmiyor muydunuz?
CHAPLIN: Biliyordum.
ESER: Pantolon bol.
CHAPLIN: Evet.
ESER: Ceket dar.
CHAPLIN: Evet.
ESER: Ayakkabı büyük.
CHAPLIN: Evet!
ESER: Şapka küçük.
CHAPLIN: Evet!
ESER: Siz mağazaya tek başınıza mı gittiniz?
CHAPLIN: Mösyö Sözkeser...
ESER: Bir satış danışmanı yardımcı olabilirmiş.
MODERN ZAMANLAR VE İŞ GÜVENLİĞİ
ESER: Modern Zamanlar filmine gelelim.
CHAPLIN: En önemli filmlerimden biridir.
ESER: İzledim.
CHAPLIN: Beğendiniz mi?
ESER: Fabrikayı hiç beğenmedim.
CHAPLIN: Fabrikayı mı?
ESER: İş güvenliği sıfır.
CHAPLIN: Film zaten modern sanayi düzeninin insanı makinenin parçası hâline getirmesini eleştiriyor.
ESER: Siz makinenin içine giriyorsunuz.
CHAPLIN: Evet.
ESER: Baret yok.
CHAPLIN: ...
ESER: Eldiven yok.
CHAPLIN: ...
ESER: Koruyucu gözlük yok.
CHAPLIN: Mösyö Sözkeser, o sahne kapitalist üretim sistemine yönelik bir hicivdir.
ESER: Hiciv tamam da müfettiş gelse fabrikayı mühürler.
CHAPLIN: Zaten fabrikanın kötü koşullarını anlatıyorum!
ESER: O zaman aynı noktadayız.
CHAPLIN: Değiliz!
ESER: Fabrika kötü mü?
CHAPLIN: Kötü.
ESER: Ben de kötü dedim.
CHAPLIN: Ama neden kötü olduğunu...
ESER: Baret yok.
YEMEK YEDİRME MAKİNESİ
ESER: Filmde patronların işçilere mola verdirmemek için geliştirdiği bir yemek yedirme makinesi var.
CHAPLIN: Evet. İnsan emeğinin verimlilik adına nasıl değersizleştirildiğini hicvediyordum.
ESER: Makine güzel aslında.
CHAPLIN: Güzel değil!
ESER: Biraz geliştirilirse...
CHAPLIN: Hayır!
ESER: Çorba kısmında sıkıntı çıkar.
CHAPLIN: Mösyö Sözkeser, mesele çorba değil.
ESER: Zaten sıcak içecek koymayacaksınız.
CHAPLIN: Mesele makinenin kendisi!
ESER: Köfte olur.
CHAPLIN: İşçinin yemek molasını elinden alıyorlar!
ESER: Ayran?
CHAPLIN: HAYIR!
ESER: Ayranı iptal ettik.
“BÜYÜK DİKTATÖR” MESELESİ
ESER: Büyük Diktatör filminde Hitler'i hicvettiniz.
CHAPLIN: Evet.
ESER: Kendisinden izin aldınız mı?
CHAPLIN: Ne?
ESER: Sonuçta adamı oynuyorsunuz.
CHAPLIN: Hitler'den izin mi alacağım?
ESER: Menajeri falan?
CHAPLIN: Hitler'in politikalarını, faşizmi ve antisemitizmi eleştiriyordum.
ESER: Sert bir eleştiri olmuş.
CHAPLIN: Öyle olması gerekiyordu.
ESER: Filmi izledi mi?
CHAPLIN: Hitler'in filmi izlediğine dair çeşitli anlatılar vardır ama kesin olarak ne düşündüğünü bilmiyoruz.
ESER: Aramadı yani?
CHAPLIN: Hayır.
ESER: “Charlie, ayıp oluyor” falan?
CHAPLIN: Hayır!
ESER: Demek beğendi.
CHAPLIN: Bu sonuca nasıl vardınız?
ESER: Beğenmeyen insan arar.
KOMEDİ NASIL YAPILIR?
ESER: Mizah anlayışınızı biraz konuşalım. Sizce insan neden güler?
CHAPLIN: Bazen insan acıyla arasına mesafe koyabilmek için güler. Komedi çoğu zaman trajediye başka bir açıdan bakmaktır.
ESER: Mesela adam muz kabuğuna basıp düşüyor.
CHAPLIN: Bu biraz daha basit bir örnek.
ESER: Ama gülüyoruz.
CHAPLIN: Evet.
ESER: Adamın canı yanıyor.
CHAPLIN: Muhtemelen.
ESER: Biz gülüyoruz.
CHAPLIN: Evet.
ESER: Kötü insanlarız yani.
CHAPLIN: Hayır, anlatmak istediğim...
ESER: Ben yıllardır bundan şüpheleniyordum.
“BENİM FİLMLERİMDE EFEKT YOKTU”
ESER: Bugünkü sinemayı nasıl buluyorsunuz?
CHAPLIN: Teknolojik açıdan olağanüstü imkânlar var.
ESER: Yeşil perde.
CHAPLIN: Evet.
ESER: CGI.
CHAPLIN: Evet.
ESER: Yapay zekâ.
CHAPLIN: Onu yeni öğreniyorum.
ESER: Eskiden siz bunları nasıl yapıyordunuz?
CHAPLIN: Gerçek dekorlar, mekanik düzenekler, oyunculuk...
ESER: Çok uğraşmışsınız.
CHAPLIN: Sinema emek ister.
ESER: Şimdi adam odasında oturup ejderha yapıyor.
CHAPLIN: İlginç.
ESER: Siz de yapabilirdiniz.
CHAPLIN: 1920'de mi?
ESER: Jules Verne de tarihe çok takılıyordu.
CHAPLIN: Jules Verne'le gerçekten görüştünüz mü?
ESER: Geçen ay.
CHAPLIN: Jules Verne 1905'te öldü.
ESER: Biliyorum. Biraz içine kapanmış.
OSCAR MESELESİ
ESER: Oscar aldınız.
CHAPLIN: Evet.
ESER: 1972'de yıllar sonra Amerika'ya döndüğünüzde size onur ödülü verildi ve çok uzun süre ayakta alkışlandınız.
CHAPLIN: Benim için çok duygusal bir andı.
ESER: Ben görüntülerini izledim.
CHAPLIN: Evet?
ESER: Herkes ayağa kalkıyor.
CHAPLIN: Evet.
ESER: Yer mi yoktu?
CHAPLIN: Ne?
ESER: Koskoca Oscar töreni. İnsanlara sandalye koyamamışlar.
CHAPLIN: Beni alkışlamak için ayağa kalktılar.
ESER: Hepsi mi?
CHAPLIN: Evet.
ESER: Önden biri kalkınca arkadakiler görememiş olabilir.
CHAPLIN: Hayır!
ESER: Sonra arkadakiler de kalktı.
CHAPLIN: Beni onurlandırıyorlardı!
ESER: Siz öyle diyorsanız.
ESER SÖZKESER'DEN CHAPLIN'E YENİ FİLM TEKLİFİ
ESER: Bugün yaşasaydınız Şarlo nasıl bir karakter olurdu?
CHAPLIN: Muhtemelen modern dünyanın karmaşası içinde sıradan insanın mücadelesini anlatırdım.
ESER: Ben buldum.
CHAPLIN: Neyi?
ESER: Filmi.
CHAPLIN: Dinliyorum.
ESER: Şarlo e-Devlet'e giriyor.
CHAPLIN: Sonra?
ESER: Şifresini unutmuş.
CHAPLIN: Evet?
ESER: Telefon numarası eski.
CHAPLIN: Devam edin.
ESER: Bankadan giriş yapmaya çalışıyor.
CHAPLIN: Evet?
ESER: Banka uygulaması güncelleme istiyor.
CHAPLIN: Güzel.
ESER: Güncelliyor.
CHAPLIN: Sonra?
ESER: Telefonun hafızası doluyor.
CHAPLIN: Trajik.
ESER: Üç fotoğraf siliyor.
CHAPLIN: Ve?
ESER: Uygulamayı açıyor.
CHAPLIN: Evet?
ESER: “Oturumunuz zaman aşımına uğradı.”
CHAPLIN: ...
ESER: Nasıl?
CHAPLIN: Modern Zamanların devamı olabilir.
ESER: Adı da hazır.
CHAPLIN: Nedir?
ESER: Güncelleme Var.
CHAPLIN: Bunu sevdim.
ESER: Ortak yaparız.
CHAPLIN: Ben 1977'de öldüm.
ESER: Hepinizde bir tarih problemi var.
SON SORU
ESER: Sayın Chaplin, son bir soru.
CHAPLIN: Buyurun.
ESER: İnsanlar sizi yüz yıldır izliyor ve hâlâ gülüyor.
CHAPLIN: Bundan büyük mutluluk duyuyorum.
ESER: Hiç değiştirmeyi düşündünüz mü?
CHAPLIN: Neyi?
ESER: Esprileri.
CHAPLIN: Neden değiştireyim?
ESER: Yüz yıldır aynı espriler.
CHAPLIN: Hâlâ gülüyorlar dediniz.
ESER: Evet.
CHAPLIN: O hâlde?
ESER: Haklısınız.
CHAPLIN: Teşekkür ederim.
ESER: Bir de şu yürüyüşe baktırın.
CHAPLIN: ...
ESER: Belden de olabilir.
CHAPLIN: Röportaj bitti mi?
ESER: Bitti.
CHAPLIN: Güzel.
ESER: Bastonu unutmayın.
RÖPORTRAŞ NOTU
Charlie Chaplin görüşmenin ardından hiçbir şey söylemeden şapkasını taktı, bastonunu aldı ve kendine özgü yürüyüşüyle uzaklaştı. Eser Sözkeser kendisini bir süre izledikten sonra:
“Kesin kalçada bir şey var,” dedi.
Araştırmalarımız sürüyor.
Röportraş'ta yer alan söyleşiler tamamen kurmaca, mizah ve parodi amacıyla hazırlanmıştır. Tarihî kişilere atfedilen diyaloglar gerçek beyan değildir.
